Ik vertel je niet wat je wilt horen maar wat je moet weten

Als conflictbemiddelaar geboren

Als enig kind geboren en getogen in een ondernemersgezin in Leeuwarden bij een vader en een moeder die -achter de voordeur – elkaar het leven zuur maakten omdat ze van hun ouders niet geleerde hadden hoe het anders kon, heb ik me ontwikkeld – uit puur lijfsbehoud – tot een van de meest bedreven conflictbemiddelaars die er zijn. Terugkijkend is het daarom logisch dat ik na mijn studie bedrijfs- economie, -psychologie en filosofie aan de Nederlands Economische Hogeschool, later Erasmus Universiteit, werk zocht en vond in het door-ontwikkelen van vastgelopen bedrijfssituaties. Ik werd raadgever, coach en trainer en paste mijn bedrijfskundige en menskundige inzichten, inmiddels aangevuld met honderden ideeën uit inspirerende ontmoetingen met o.a. Bernard Lievegoed, Cees Zwart, Frits Glasl, Lex Bos, Han Verhallen, Hersey&Blanchard, Ruud Voigt, Chris Agyrus en Phil Lane Jr. toe in steeds complexere situaties en organisaties. Ik werd mede oprichter van een aantal consultancies die allemaal organisatie- en ondernemerschapsontwikkeling  in hun vaandel hadden staan.

Van binnenuit in beweging komen
Belangrijk voor mij was de notie dat duurzame verandering (‘Lasting change’, zoals Arthur Anderson, een van mijn opdrachtgevers het omschreef) alleen mogelijk is als mensen van binnenuit in beweging komen en bereid zijn zichzelf her-) op te voeden. Waarschijnlijk was het daarom dat ik mijn werk zocht in kringen van ‘professionals’, ‘veranderingsmanagers’ en ‘ondernemers’.
Allemaal super individualistische types, meestal stronteigenwijs en wars van ‘hulpverleners’.
Vandaar dat ik de serie ‘Masterclasses Veranderingsmanagement’ opzette waarin het van de eerste tot de laatste minuut draait om het bewerkstelligen van veranderingen-van-binnenuit. Ik gaf die serie masterclasses jarenlang aan managers en bestuurders in Zwitserland en Nederland. De deelnemers profiteerden massaal maar konden het geleerde slecht overbrengen op hun collega’s thuis. Tegenwoordig vliegen de masterclasses je om de oren maar bij ons ging het er niet om deelnemers te leren hoe ze leiding moeten geven aan hun organisaties en mensen maar hen te bekwamen in het doen afstemmen en samenwerken van het eigen hoofd (denken), hart (voelen) en handen (willen). Dat maakt namelijk dat je impact hebt op anderen (medewerkers, medespelers, publiek). Iedere musicus en uitvoerende kunstenaar die zichzelf als belangrijkste instrument ziet weet dit. Vandaar dat het er in masterclasses niet primair om gaat of je de juiste noten aanslaat of de juiste zinnen zegt, dat is behaviour modelling en buitenkant. De muziek staat niet in de noten maar in de vrije ruimte tussen de noten moet Mahler ooit gezegd hebben.      

De missing link
Hoe verrassend was het voor mij dus vijf jaar geleden in Diederik Wolsak iemand te ontdekken die zich als geen ander richt op de muziek en aan de noten radicaal voorbij gaat (“Ik ben niet geïnteresseerd in je verhaal, ik wil weten wat je over jezelf gelooft wat niet waar is”). OK….., nu begrijp ik waarom mijn Masterclass deelnemers het thuis niet goed konden uitleggen. 

Wat betekent dat mogelijk voor jou als CEO en voor jouw organisatie?

In mijn huidige werk als facilitator, raadgever en coach vooral voor ondernemers, CEO’s en hun organisaties draait het voor mij nog steeds om ‘lasting change’, alleen is het nu met oneindig veel meer compassie, geduld en dankbaarheid dat ik mensen in grote en kleine samenwerkingsrelaties, zowel in hun persoonlijke relaties als in hun instituten en organisaties, help zich te ontdoen van alle onzin en aangroeisels die zij over zichzelf hebben afgeroepen en nog steeds geneigd zijn te geloven. Dat diepe geloof in die onzin was wat mijn deelnemers indertijd tegenhield om wat zij leerden werkelijk te doorleven en te integreren. En als we het toch over geloof hebben: ik geloof inmiddels alleen nog in organisaties en managementteams die de ontdekkingsreis naar wie zij daadwerkelijk zijn (individueel en collectief) volhartig willen aangaan. Als de CEO zelf hierin niet het voortouw neemt laat ik mensen liever met rust dan te proberen ze de voordelen van mijn aanpak te verkopen. Echte kwaliteit, door innovatie bewerkstelligd (als je met elkaar simultaan werkt aan de eigen visie, missie, het aanbod, de markt, de structuur en de afstemmings-mechanismen), zal na enige tijd altijd zegevieren boven namaak. Dus ondernemers en CEO’s, blijf geloven in de kracht van ‘zelluf doen’ en heb geen angst voor de goedkope prullaria van concullega’s, zelfs als je klanten daar tijdelijk voor lijken te bezwijken: gun iedereen zijn ervaring.

Organisaties en samenswerkings-relaties zijn voor mij levende laboratoria bedoeld om vrij te kunnen studeren, experimenteren en werken aan manieren om onszelf opnieuw uit te vinden. It’s all good, zolang we in vrijheid blijven onderzoeken wat werkt en wat niet werkt. 

Hoe?
Als je weten wilt hoe ik je daarbij kan helpen, maak dan een afspraak met mij of met mijn partner-in business Jennifer Benson, waarin we je een ervaring geven van deze aanpak. Ook zij begrijpt dit werk tot in haar vezels en helpt mee dit te faciliteren. Allebei hanteren we een eigen aanvliegroute voor het faciliteren van extreem succesvolle organisaties.  Beide routes lopen via het versterken van het basisvertrouwen in de onderneming en als gevolg daarvan het vertrouwen van alle stakeholders in zichzelf en elkaar waardoor innoveren business as usual wordt. Jennifer doet dat door o.a. het introduceren van gezonde (eigendoms-)verhoudingen die er op neerkomen dat een bedrijf min of meer van zichzelf wordt en bijvoorbeeld nooit meer overnight verkocht kan worden aan de hoogstbiedende (steward-ownership). Ikzelf werk aan de bedrijfs-software in die zin dat ik een snelwerkende methode introduceer waarmee stakeholders zelf alle Verborgen Bestuurders* in henzelf en in de organisatie, die groei en ontwikkeling saboteren, kunnen neutraliseren. 

Dat is namelijk wat er gebeurt in een Vital Space-bijeenkomst. Organiseer een Vital Space en iedereen die eraan deelneemt gaat zich realiseren dat het zo noodzakelijke feedback mechanisme in vrijwel alle organisaties hapert omdat niemand de kat de bel aan durft te binden (want je weet immers wel wat je hebt maar niet wat je krijgt). Dat is de reden dat zoveel mensen op de spaarbrander lijken te functioneren. Ook in jouw organisatie. En dat is zonde. Als dit tot ons doordringt en ook dat het gezegde ‘feedback is the breakfast of champions’ serieus genomen dient te worden, dan weerhoudt nog maar één ding ons van een wezenlijk uitwisseling van waar we het met elkaar over moeten hebben willen we echt innoveren: de mythe dat wij bij elkaar op knoppen kunnen drukken die ons van slag doen raken.

Leren op twee manieren die elkaar completeren
De leerweg bestaat uit een serie Vital Space’s met, voor en door ondernemers waarin je op twee manieren leert.  Eerst via instructed learning leer ik je een minimaal aantal absoluut noodzakelijke spelregels die de fundamenten vormen voor iedere Vital Space en voor alle duurzaam succesvolle organisaties en daarna lossen we binnen dit uiterst gestructureerde kader op de meest doeltreffende manier alle actuele vraagstukken en dilemma’s van de deelnemende ondernemers op. D.m.v. inschakeling van de gebundelde kennis, ervaringen en inzichten van alle deelnemers. Deze tweede vorm van leren noemen we questioned learning. Structured learning + questioned learning hebben een impact op iedereen die erbij is. Het is ervarings-leren bij uitstek en wie er niet toevallig bij is kan die ervaring niet zomaar even inhalen (de muziek staat immers niet in de noten en ook niet in de notulen). Het aardige hiervan is dat alle deelnemers hun uiterste best doen om als het maar enigszins kan van de partij te zijn. Deelnemers zeggen vaak: “Dat is ook toevallig, ik ondervind precies ditzelfde dilemma maar dan een beetje anders”; “Dit scheelt jarenlang doormodderen”; “Dit is echt praktijkonderwijs, on the spot en to the point, and indeed: we’re all teachers and students.”  

Wij reken het tot onze opgave dat we je niet vertellen wat je wilt horen maar wat je moet weten. Dat is namelijk wat er gebeurt in iedere Vital Space-bijeenkomst waardoor die als uiterst effectief ervaren wordt. Deelnemers realiseren zich via deze ervaringen diepgaand dat het zo noodzakelijke feedback mechanisme in organisaties hapert omdat niemand de kat de bel aan durft te binden (want je weet immers wel wat je hebt maar niet wat je krijgt). Dat is de reden dat zoveel mensen op de spaarbrander lijken te functioneren. Ook in jouw en mijn organisatie. En dat is letterlijk: zonde. Als dit tot ons doordringt en ook dat het gezegde ‘feedback is the breakfast of champions’ serieus genomen dient te worden, dan is er nog maar één ding dat ons afhoudt ons van een wezenlijk uitwisseling van waar we het met elkaar over moeten hebben willen we echt innoveren.

De mythe der mythen ontzenuwd
En dat is de mythe dat wij bij elkaar op knoppen kunnen drukken die ons van slag doen raken. Het is Diederik Wolsak van Choose Again geweest die hier als eerste radicaal mee afrekent: 

Wat let jou dit met ons verder te onderzoeken? Je kunt ook overwegen een Vital Space te installeren in je eigen management-team of organisatie, dat snijdt het mes meteen aan twee kanten. Hoe dan ook, neem even contact op, stel vragen als je denkt dat dit voor jou en/of je organisatie als geroepen komt. 

Sido van der Meulen